Epistel 4: april 2015

Voorwoord

Beste lezer,

Sinds mijn vorige voorwoord in de Epistel in maart zijn er acht volgers van de vereniging op Twitter bijgekomen! Dat klinkt misschien niet veel, maar er zijn nu al in totaal 133 volgers. Heeft u geen Twitter, maar bent u wel geÔnteresseerd in de tweets? U kan ze lezen op de website: www.epidemiologie.nl. Wist u dat de Vereniging op de website ook regelmatig een leuke poll heeft staan? En de poll kunt u deze keer ook in de Epistel vinden. Naast twee proefschriftsamenvattingen en nog een aantal andere “wist je dat”-jes.

Olga Souverein

Wist je dat?

In deze rubriek willen we regelmatig wetenswaardigheden van de VvE vermelden. De onderwerpen variŽren van reeds bestaande onderwerpen, waar de vereniging zich mee bezig houdt, tot onderwerpen die actueel uit het bestuur afkomstig zijn.

 

Wist je dat:

  1. De vereniging een VvE LinkedIn groep (afgesloten groep) heeft met ruim 600 leden en dat het aantal nog steeds groeit? Organiseer je een workshop en zoek je mensen? Heb je een epidemiologische vraag? Of wil je een discussie starten? LinkedIn kan je daarbij helpen!
  2. De vereniging een Twitter account heeft? Stuur uw Tweet naar @EpidemiologyNL, of volg de vereniging.
  3. De vereniging tijdens de internationale WEON op 25 t/m 27 juni 2015 vier VvE Prijzen uitdeelt?
  4.         ► De VvE Achievement Award (uitgereikt vanaf 2014)
            ► De VvE Publicatieprijs junior onderzoeker
            ► De VvE Studentenprijs
            ► De VvE Posterprijs
  5. De VvE Algemene Ledenvergadering plaatsvindt op zaterdag 27 juni 2015?

Poll: kiezen voor open access tijdschriften?

Randy Schekman Nobelprijswinnaar Geneeskunde 2013: “net zoals Wall Street de greep van de bonus cultuur, die het nemen van risico’s dat is rationeel voor individuen, maar schadelijk voor het financiŽle systeem moet breken, zo moet de wetenschap de tirannie van de luxe (c.q. ‘high impact’) tijdschriften breken. Dat zal leiden tot beter onderzoek dat de wetenschap Ťn samenleving beter bedient.” (source: Randy Schekman (2013) http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/dec/09/how-journals-nature-science-cell-damage-science)

Prof. Schekman is vastberaden om samen met de medewerkers in zijn lab, luxe tijdschriften te vermijden en vooral te kiezen voor open access tijdschriften.

Zou u dat ook doen?

 

Proefschrift Ruben Cremers

Prostate cancer: an evaluation of reported markers to identify men at increased risk

 

Promovendus: Ruben Cremers

Promotiedatum: 28 april 2015

Universiteit: Radboudumc

Promotor: prof. dr. L.A.L.M. Kiemeney (Radboudumc), prof. dr. H.F.A. Vasen (LUMC)

Co-promotoren: dr. ir. S.H. Vermeulen, dr. I.M. van Oort (beiden Radboudumc)

 

In hoofdstuk 1 van het proefschrift wordt er ingezoomd op verschillen in optreden en sterfte van prostaatkanker in de verschillende delen van de wereld. De belangrijkste risicofactoren voor prostaatkanker die in het proefschrift aan bod komen, worden uitgelicht: familieanamnese, genetische factoren en androgeen-gerelateerde fenotypes.

 

In hoofdstuk 2 worden de recente trends in prostaatkankerincidentie en -mortaliteit in Nederland besproken. Deze analyse is gedaan met gegevens van de Nederlandse Kankerregistratie. De prostaatkankerincidentie liet twee aparte periodes met stijging zien: de eerste stijging (midden jaren ’90) werd veroorzaakt door bij rectaal toucher voelbare prostaatkankers (cT2), terwijl de stijging vanaf 2000 werd veroorzaakt door PSA-gedetecteerde prostaatkankers (cT1c). De mortaliteit toonde een langzame daling, vergezeld van een toenemende overleving voor alle stadia en leeftijden, behalve voor mannen boven de 85 jaar.

 

Hoofdstuk 3 laat zien dat de PCA3 urinetest niet kan worden gebruikt om onnodige prostaatbiopsieŽn o.b.v. een verhoogd PSA te vermijden onder BRCA-mutatiedragers. Dit onderzoek werd uitgevoerd als een substudie onder de 574 Nederlandse deelnemers (waarvan 75 mannen met een BRCA2-mutatie) van de internationale IMPACT-studie. Deze rapporteerde eerder dat vooral BRCA2-mutatiedragers baat zouden kunnen hebben bij PSA-screening.

 

Hierna wordt het focus in hoofdstuk 4 en 5 verlegd naar de mogelijke verschillen tussen Erfelijk Prostaatkanker (HPC), waarvoor alleen een definitie op basis van familiegeschiedenis en leeftijd beschikbaar is, en prostaatkanker in de algemene bevolking (SPC). In beide hoofdstukken wordt aangetoond dat HPC veel overeenkomsten heeft met SPC, zowel wat betreft de 74 bekende laagpenetrante genetische risicovarianten (SNPs) voor prostaatkanker als ook de klinische karakteristieken (welke zelfs gunstiger waren voor HPC). Deze resultaten suggereren dat er in de loop van de tijd steeds meer families een ‘HPC-familie’ zijn geworden door uitgebreid zoeken naar prostaatkankers in de familie, in plaats van door Mendeliaanse overerving van hoogrisicovarianten. In hoofdstuk 5 wordt daarom een nieuwe definitie voorgesteld voor HPC, waarin de low-risk prostaatkankers niet worden meegeteld in de aantallen tumoren in de familie.

 

In hoofdstuk 6 worden de resultaten beschreven van een online vragenlijst over het verrichten van (PSA-) onderzoek naar (erfelijk) prostaatkanker, ingevuld door Nederlandse huisartsen, urologen en klinisch genetici. Slechts 36% van de urologen en 18% van de huisartsen herkende de huidige definitie van HPC. Urologen waren het minst terughoudend met het verrichten van een PSA-test, hoewel alsnog 70-80% van hen (net als de huisartsen) de voorkeur aangaf om een man eerst uitgebreid te counselen. Vooral leeftijd speelde daarbij een sturende rol, terwijl de familieanamnese (voor prostaatkanker) bij 35-40% van de urologen en huisartsen geen rol speelde.

 

In hoofdstuk 7 en 8 laten tot slot zien dat er geen verband is tussen twee gerapporteerde ‘markers’ (acne en kaalheid) en prostaatkanker. Deze twee studies vergelijken vragenlijsten die waren ingevuld door 1000 (SPC) prostaatkankerpatiŽnten en 2000 referenten. Helaas zijn beide markers dus niet bruikbaar als marker voor prostaatkanker.

 

Hoofdstuk 9 bediscussieert tot slot de belangrijkste bevindingen van het proefschrift puntsgewijs aan de hand van stellingen. Ook worden ook de grootste hiaten in de prostaatkankerdiagnostiek in meer algemene zin behandeld. Een van de belangrijkste vragen op dit moment blijft hoe we ‘agressief’ prostaatkanker moeten definiŽren en diagnosticeren. Oftewel: hoe vind je tijdig die prostaatkankers die je wil en moet behandelen, zonder daarvoor alle mannen te hoeven testen?

Proefschrift Carla van der Wijden

Zwangerschap en gewichtsverandering van de moeder

Pregnancy and maternal weight change

Promovendus: C.L. van der Wijden

Promotiedatum: 3 maart 2015

Universiteit: Vrije Universiteit

Promotoren: prof.dr. W. van Mechelen, prof.dr. H.A. Delemarre-van de Waal (†)

Co-promotoren: dr. M.N.M. van Poppel

 

De centrale vraag in het proefschrift van gynaecoloog Carla van der Wijden is 'Hoe kunnen we zorgen dat vrouwen niet teveel aankomen in de zwangerschap en na de zwangerschap de extra kilo's weer kwijtraken?' Op dinsdag 3 maart promoveerde zij bij VUmc.

 

Zwangerschappen, en dan met name die zwangerschappen waarin de vrouw teveel aankomt, kunnen zorgen voor overgewicht bij de moeder. Bovendien geeft teveel aankomen in de zwangerschap een grotere kans op complicaties voor de moeder en haar kind tijdens de zwangerschap, de geboorte en net na de geboorte. Van der Wijden: 'Ook krijgen dikke vrouwen, dikke kinderen die op hun beurt weer dikke kinderen krijgen.'

 

Gezonde zwangeren werden tijdens de zwangerschap en tot 1 jaar na de zwangerschap gecounseld op het gebied van leefstijl en gewicht en zij werden gewogen, gemeten en bloedonderzoek werd verricht. Uit het onderzoek blijkt dat de gewichtstoename in de zwangerschap niet zo makkelijk te beÔnvloeden is omdat allerlei regelmechanismen via de placenta dit proces beÔnvloeden.

 

De focus moet dus meer liggen op voor en na de zwangerschap. Dat houdt in dat gezond zwanger zijn betekent afvallen voordat je zwanger bent wanneer je te dik bent; in de zwangerschap gezond eten en bewegen en na de zwangerschap afvallen wanneer je de zwangerschapskilo's blijft vasthouden. Een gezonde moeder met een gezond gewicht geeft tenslotte de meeste kans op een gezond kind met een gezond gewicht.

Aankondiging Evidence Based Practice

Klik op de afbeelding voor de volledige versie

www.amc.nl/masterebp

Gevorderde Epidemiologische Methoden - LUMC

Klik op de afbeelding voor de volledige versie

Vacatures

Bekijk hier de vacatures. Er zijn heden geen vacatures.

Agenda

Bekijk hier de agendaberichten.